Welkom op mijn blog

Het VN-Comité over de Rechten van Personen met een Handicap, dat landen die het VN-verdrag Handicap hebben geratificeerd controleert op de naleving ervan, heeft definities gegeven van discriminatie op de arbeidsmarkt. Vormen van discriminatie die expliciet zijn aangemerkt als discriminatie zijn het weigeren van redelijke aanpassingen, ontoegankelijke werkplekken en intimidatie. Dit Comité noemt deze “obstakels voor werkgelegenheid op een open arbeidsmarkt en werkomgeving, waardoor personen met een handicap geen echte keuzes kunnen maken met betrekking tot hun tewerkstelling”.[1] Het gaat dus niet alleen om een verbod op discriminatie, maar ook de plicht om een inclusieve werkomgeving te creëren.

De meeste organisaties geloven dat hun recruitmentproces objectief is: gestructureerd, professioneel, fair. Maar wat als juist die standaardprocedures systematisch bepaalde cognitieve profielen bevoordelen — en andere uitsluiten?

𝗕𝗲𝗻 𝗶𝗸 𝗲𝗲𝗻 𝗽𝗿𝗼𝗳𝗶𝘁𝗲𝘂𝗿? 𝗝𝗮! 𝗠𝗮𝗮𝗿 𝗱𝗲 𝗺𝗮𝗻𝗶𝗲𝗿 𝘄𝗮𝗮𝗿𝗼𝗽 𝗮𝗹𝗹𝗲𝘀 𝘇𝗼 𝗴𝗲𝗴𝗮𝗮𝗻 𝗶𝘀, 𝗱𝗲𝘂𝗴𝘁 𝗱𝗮𝗻 𝘄𝗲𝗲𝗿 𝗻𝗶𝗲𝘁.Een wat ongebruikelijk begin van een column, maar deze is niet minder belangrijk. Ik heb namelijk € 𝟭𝟮.𝟵𝟭𝟰,𝟵𝟵 uitgegeven aan bijlessen bij Studiemeesters, omdat ik veel 1-op-1-vakbegeleiding nodig bleek te hebben bij sommige dingen en ik door het NTI van het kastje naar de muur werd gestuurd als ik erom vroeg. Doordat ik altijd thuis heb gewoond, rijke ouders heb die mij royaal voorzien, en ik 3 jaar bijna fulltime productiewerk heb gedaan, heb ik 𝗴𝗲𝗲𝗻 𝘀𝘁𝘂𝗱𝗶𝗲𝘀𝗰𝗵𝘂𝗹𝗱.Maar dit deugt niet, als je het mij vraagt, hoeveel ik er ook aan heb gehad. Ik heb al eerder geluiden gehoord dat commerciële bijlessen op hun beurt ook weer ongelijkheid in de hand werken, omdat alleen rijke ouders dat kunnen betalen, en kinderen van arme ouders er geen gebruik van kunnen maken (en ik snap dat mensen dit roepen).Ik heb er zelf ook het een en ander over te zeggen. Al eerder pleitte ik voor een ‘kettingzaag’ door het curriculum (lees https://lnkd.in/eFebgv6b). Waarschijnlijk heb ik ongeveer de helft van dat geld heb ik uitgegeven aan vakken waar ik niets mee wil doen (die ik in het rood heb gedrukt).€ 𝟲.𝟬𝟬𝟬 𝗲𝗻 𝗼𝗼𝗸 𝗺𝗲𝗻𝘁𝗮𝗹𝗲 𝘂𝗶𝘁𝗱𝗮𝗴𝗶𝗻𝗴𝗲𝗻, 𝗮𝗹𝗹𝗲𝗲𝗻 𝗺𝗮𝗮𝗿 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝘀𝘁𝘂𝗱𝗶𝗲𝗽𝘂𝗻𝘁𝗲𝗻, laat dat even op je inwerken. Zoveel had ik kunnen besparen als die ‘kettingzaag’ bij het begin van mijn hbo-studie door mijn curriculum werd gehaald. En besef ook even: de tijd die dan niet aan mij werd uitgegeven, had dan aan andere studenten gegeven kunnen worden. En ik zou waarschijnlijk nu bezig zijn met de master Staatsrecht & Encyclopedie.Ondertussen wordt er in onderwijsland veel geklaagd over:- lerarentekort en hoge werkdruk in PO en VO;- jaarlijks verandert 15% van de studenten van opleiding;- prestatiedruk en mentale uitdagingen bij jongeren, inclusief toenemende burn-outs;- bezuinigingen op het (hoger) onderwijs en op DIG-beleid.Dit moet anders wat mij betreft, en dit kan wat mij betreft ook anders. Voor mij extra reden om voor deze ‘kettingzaag’ te pleiten. Tijd om de wet te wijzigen. Ik zou het doen als ik minister van OCW was. De onderwijssector moet diens middelen anders verdelen, en de wet moet meer maatwerk mogelijk maken.𝗛𝗲𝘁 𝗸𝗮𝗻 𝘄é𝗹𝗔𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝘀𝗹𝗮𝗴

Afgelopen week kwam het rapport 𝗗𝗶𝘀𝗰𝗿𝗶𝗺𝗶𝗻𝗮𝘁𝗶𝗲𝗰𝗶𝗷𝗳𝗲𝗿𝘀 𝗶𝗻 𝟮𝟬𝟮𝟱 van Art.1 in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Justitie en Veiligheid uit.In pagina 18 van dat rapport staat dat de maatschappelijke en politieke belangstelling invloed hebben op welke gronden expliciet worden genoemd (en dus ook op dit staafdiagram uit pagina 20, over de meldingen bij de antidiscriminatievoorzieningen).𝗠𝗮𝗮𝗿 𝗶𝘀 𝗱𝗮𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝗴𝗼𝗲𝗱𝗲 𝗿𝗲𝗱𝗲𝗻 𝗼𝗺 𝗱𝗲𝘇𝗲 𝘃𝗲𝗿𝗱𝗲𝗹𝗶𝗻𝗴 𝘇𝗼 𝘁𝗲 𝗱𝗼𝗲𝗻?Vooropgesteld, ik steun alle aandacht die hier al wel is. Echter, als onderzoeker naar discriminatie tegen neurodivergente mensen, met als 𝗽𝗿𝗶𝗺𝗮𝗶𝗿𝗲 𝗱𝗼𝗲𝗹 achter dit onderzoekswerk dat 𝗶𝗻 𝗿𝗮𝗽𝗽𝗼𝗿𝘁𝗲𝗻 𝗮𝗹𝘀 𝗱𝗲𝘇𝗲 𝗼𝗼𝗸 𝗮𝗮𝗻𝗱𝗮𝗰𝗵𝘁 𝗸𝗼𝗺𝘁 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗻𝗲𝘂𝗿𝗼𝗱𝗶𝘃𝗲𝗿𝘀𝗶𝘁𝗲𝗶𝘁, voelt het wel als een teleurstelling dat dat nogmaals niet is gebeurt. En de woorden 'onzichtbare beperking' en alles met 'neuro' erin zijn, komen niet voor. 𝗗𝗶𝘁 𝘁𝗲𝗿𝘄𝗶𝗷𝗹 𝟭𝟱-𝟮𝟬% 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗯𝗲𝘃𝗼𝗹𝗸𝗶𝗻𝗴 𝗻𝗲𝘂𝗿𝗼𝗱𝗶𝘃𝗲𝗿𝗴𝗲𝗻𝘁 𝗶𝘀. 𝗭𝗼'𝗻 𝗴𝗿𝗼𝘁𝗲 𝗴𝗿𝗼𝗲𝗽 𝘄𝗼𝗿𝗱𝘁 𝗱𝘂𝘀 𝗻𝗶𝗲𝘁 𝗴𝗲𝗵𝗼𝗼𝗿𝗱.Wel staat op pagina 35: "1.594 ADV-meldingen gaan over het terrein van collectieve voorzieningen, 15 procent van het totaal. Zoals in voorgaande jaren gaan verhoudingsgewijs veel van deze meldingen over discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte. Een deel van deze meldingen speelt zich af in de context van (gezondheids)zorg: het gaat bijvoorbeeld om melders die zich door een mentale of psychische ziekte niet goed geholpen voelen door hun huisarts, of door mensen die klachten hebben over ggz-instellingen waar zij zorg ontvangen. Zeker 60 meldingen hebben te maken met de gemeente: melders voelen zich onheus bejegend door gemeenteambtenaren, gediscrimineerd bij Wmo-aanvragen of komen in hun woonomgeving fysieke drempels tegen." Vanuit mijn onderzoek naar discriminatie tegen neurodivergente mensen herken ik dit beeld.𝗔𝗮𝗻𝗴𝗲𝘇𝗶𝗲𝗻 𝗿𝗮𝗽𝗽𝗼𝗿𝘁𝗲𝗻 𝗮𝗹𝘀 𝗱𝗲𝘇𝗲 𝘄𝗼𝗿𝗱𝗲𝗻 𝗴𝗲𝗹𝗲𝘇𝗲𝗻 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗰𝗶, 𝗱𝗶𝗲 𝘃𝗲𝗿𝘃𝗼𝗹𝗴𝗲𝗻𝘀 𝘄𝗲𝗿𝗸𝗲𝗻 𝗮𝗮𝗻 𝗲𝗲𝗻 𝗯𝗲𝘀𝘁𝘂𝘂𝗿𝗹𝗶𝗷𝗸 𝗮𝗻𝘁𝘄𝗼𝗼𝗿𝗱, vind ik het best zorgelijk dat er over sommige groepen en zaken geen of weinig aandacht is. 𝗗𝗶𝘁 𝘃𝗲𝗿𝗹𝗮𝗮𝗴𝘁 𝗱𝗲 𝗱𝗿𝘂𝗸 𝗼𝗽 𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗰𝗶 𝗼𝗺 𝗵𝗶𝗲𝗿 𝗲𝗲𝗻 𝗮𝗻𝘁𝘄𝗼𝗼𝗿𝗱 𝗼𝗽 𝘁𝗲 𝗳𝗼𝗿𝗺𝘂𝗹𝗲𝗿𝗲𝗻, want 𝘃𝗿𝗶𝗷𝘄𝗲𝗹 𝗶𝗲𝗱𝗲𝗿𝗲 𝘀𝗲𝘁 𝗞𝗮𝗺𝗲𝗿𝘃𝗿𝗮𝗴𝗲𝗻 𝗼𝗳 𝗱𝗲𝗯𝗮𝘁 𝗯𝗲𝗴𝗶𝗻𝘁 𝗻.𝗮.𝘃. 𝗲𝗲𝗻 𝗻𝗶𝗲𝘂𝘄𝘀𝗯𝗲𝗿𝗶𝗰𝗵𝘁.Dit rapport bestaat verder alleen uit cijfers. In mijn boek 𝗗𝗲 𝘀𝘁𝗲𝗺 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗻𝗲𝘂𝗿𝗼𝗱𝗶𝘃𝗲𝗿𝗴𝗲𝗻𝘁 heb ik bewust ook commentaar gegeven over wat voor beleidsmakers belangrijk is om te weten, als zij hier wat aan willen doen.

Wat dit betekent voor verder onderzoek, beleid en belangenbehartiging, en welke lessen we kunnen leren van andere ervaringen.

Ongeveer 15% tot 20% van de Nederlandse bevolking is neurodivergent (daaronder vallen onder andere autisme, ADHD, hoogbegaafdheid en dyslectie). Wij, de schrijvers van dit stuk, horen ook bij deze groep.

Een van de zaken waar ik me nu hard voor wil maken binnen het ECIO | Expertisecentrum Inclusief Onderwijs is dat curricula van studenten (flink) worden ingekort bij studenten, zeker als zij weten wat zij voor type beroep willen doen.Dit moet wat mij betreft uiteraard wel zorgvuldig. Toen ik een traject bij EEGA Plus, werd ik eerst uitgebreid onderzocht, voordat ik aan een opleiding begon. Ik koos dus niet 'zomaar' een opleiding uit. Dat was voor mij wel fijn, want ik kreeg antwoorden op vragen die ik had over mijzelf en wat voor mij mogelijk was. Later heb ik nog een keer zo'n onderzoek bij mijzelf laten uitvoeren, maar dan voor een hbo-studie. N.a.v. dat onderzoek werd mij geadviseerd om een thuisstudie rechten te volgen en een baan te zoeken als adviseur, en mijn interesse in beleid was ook al duidelijk (en daar ging het gesprek met de loopbaancoach ook over). Ik heb zowel de vakkenpakketten op het hbo, als mijn huidige premaster gedeeld. De vakken in het rood zou ik dan niet hoeven te volgen, omdat die niet nodig zijn voor mijn ambities. Daar hoef ik geen tijd en geld (aan bijlessen) aan uit te geven, en docenten hoeven ook niets aan mij uit te geven.Inmiddels heb ik ook een gesprek hierover gevoerd met de vicedecaan van de faculteit Rechtswetenschappen van de Open Universiteit. En ook zij staat volledig achter mijn voorstel. Zij voerde als argumenten aan dat studenten hierdoor beter worden geïnformeerd over de studie, en dus beter voorbereid aan een opleiding beginnen, en docenten er beter op kunnen vertrouwen dat zij intrinsiek gemotiveerde studenten hebben voor de vakken. Eerder kreeg ik er ook al steun voor van iemand binnen WAVE We Appreciate, Value & Empower.Het aantal te behalen studiepunten is vastgelegd in artikel 7.4 en 7.5 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. De OER moet zich daaraan houden. Dus dit kan helaas niet 'zomaar' worden ingevoerd. Ik hoop steun te krijgen van degenen die de macht hebben om OER's te veranderen.Maar ik hoop toch op zijn minst de discussie in onderwijsland verder op scherp te stellen. Andere redenen waarom ik hier voorstander van ben, naast mijn eigen ervaringen, zijn:

Gisteren heb ik samen met de FNV een brochure aangeboden aan de Tweede Kamercommissie van SZW over de dreigende korting op Wajong-uitkeringen. Dit kan betekenen dat sommige mensen er tot € 750 op achteruit zullen gaan. Dit is uiteraard onrechtvaardig en jaagt veel mensen de schulden in.Aanwezig waren Martin de Beer (VVD), Esmah Lahlah (GL/PvdA), Anouschka Biekman (D66), Jimmy Dijk (SP), Corrie van Brenk (50PLUS), Sarath Hamstra (CDA) en voorzitter Luc Stultiens. Met De Beer heb ik vervolgens kort gesproken over de uitspraak van minister Eelco Heinen over dat er te veel geld gaan naar arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en dat voorstellen om die te minderen vooral deze mensen hard zullen raken. Ik voegde eraan toe dat ik vind dat die kosten ook toegeschreven moeten worden aan het feit dat het voor sommige mensen te moeilijk is om mee te doen en verwees naar een blog van mij waar ik er uitgebreider op inging + de petitie van Evelien Jonkers (https://lnkd.in/eARqg_7Z). Ik wees er ook op dat bij meerdere wetsvoorstellen in onderzoeken van onder meer de Afdeling Advisering van de Raad van State voor dit soort problemen worden gewaarschuwd, maar die wetsvoorstellen desondanks worden aangenomen.De FNV heeft er zelf ook een persbericht over geschreven: https://lnkd.in/ehBBJAGu

Allereerst vind ik het een goede zaak dat de politieke redactie van RTL Nieuws ingaat op de kosten van het feit dat sommige mensen niet kunnen werken. Ikzelf vind dat er te makkelijk neerbuigend wordt gedaan over inversteringen in diversiteits- en inclusiebeleid (al is een discussie over welke middelen en of zij effectief zijn in het bevorderen van inclusie wel nodig). Over de kosten van overheid en samenleving als er 𝗴𝗲𝗲𝗻 investeringen worden gedaan in het bevorderen van inclusie en het bestrijden van discriminatie gaat het in mijn ogen te weinig (deze kosten zijn onder meer onzichtbaar in begrotingen). Goed dat RTL Nieuws dat nu wel heeft.Echter, ik maak me wel zorgen over het politieke antwoord dat daarop gaat volgen. In het interview blijkt dat minister Eelco Heinen vooral klaagt over de instroom en de kosten, en voor hervormingen pleit. Maar welke hervormingen worden het dan? Leveren ze alleen de staatskas op, of ook de samenleving? Eerdere wetsvoorstellen om (gedeeltelijk) arbeidsongeschiktheidsuitkeringen te verlagen stemmen mij niet echt optimistisch.Om toch even een aanbeveling te geven, breng ik graag de petitie van Evelien Jonkers in herinnering waarin zij verzoekt aan kabinet en werkgevers om parttime werk makkelijker te maken (https://lnkd.in/e8h2j4Xi). Deze petitie heeft al ruim 2500 handtekeningen en de aanvraag om de petitie aan te bieden ligt al bij de TK-commissie van SZW. Bovendien wordt er al jaren flink geklaagd over personeelstekort en heeft Nederland recent het facultatief protocol van het VN-verdrag Handicap geratificeerd en riepen Tweede Kamerleden meermaals op om meer actie. Voldoende aanleiding om met deze aanbevelingen van Jonkers aan de slag te gaan.https://lnkd.in/e4jzzmRV

Wees eens eerlijk tegen jezelf: hoe wordt de manier waarop je met anderen omgaat beïnvloed? Is het de dominante cultuur? Is het de kennis over de medemens in kwestie?Volgens mij hebben we vrijwel allemaal meestal de neiging om aardig ‘met de flow mee te gaan’. Dit werkt meestal wel. Maar wat nou als er iemand binnenkomt die duidelijk anders is? Iemand die zich niet altijd fijn voelt in de huidige manier van omgaan? Dan ontstaat er sneller frictie en onbegrip, of wordt zo iemand afgewezen. Maar wat doen we hieraan?Als je het mij vraagt, worden zaken waarbij dit mogelijk kan gebeuren het liefst van tevoren besproken, en niet pas ‘als de bom valt’. Maar hoe voer je zo’n gesprek? Als het gaat om liefdesrelaties zie ik regelmatig sociale mediaberichten met “stel deze vragen aan je partner om je relatie te verbeteren” en “bespreek deze dingen voordat je gaat trouwen”. Maar over andere relaties dan het huwelijk, zie ik dat soort berichten vrijwel niet, terwijl het wel net zo belangrijk is.Maar goed, ik maak zelf even een lijstje met vragen die je, mijns inziens, kunt bespreken om zakelijke relaties goed te maken:- Hoe kan ik ervoor zorgen dat jij makkelijk je behoeften en grenzen aangeeft?- Hoe wil jij feedback ontvangen?- Heb je baat bij veel vrijheid, of juist niet?- Wat zijn positieve ervaringen bij eerdere werkplekken?- Wat betekent ‘duidelijke communicatie’ voor jou?Maar dat is wat mij betreft niet alles. Want wat als zulke zaken worden aangegeven, maar er wordt onvoldoende mee gedaan? In de enquête die ik voor mijn boek heb uitgeschreven, heeft van degenen die meestal wel weet wat die kan doen als hen onrecht wordt aangedaan, 60% aangegeven dat ze meestal niet krijgen wat ze nodig hebben. En het krijgen van wat men nodig heeft, heeft veel invloed op de meldingsbereidheid.

Allereerst, waarom praat alleen de commissie VWS erover? Gezien de inhoud van dit verdrag is dit ook voer voor de commissies OCW, BZK, SZW en J&V, want dit Verdrag bevat bepalingen over onder meer rechtsbescherming, onderwijs, arbeidsparticipatie.Ten tweede: wat zal de oogst zijn? Op 5 april 2024 was het voornaamste beeld dat overbleef dat Kamerleden willen dat de uitvoering van implementatieplannen 𝘀𝗻𝗲𝗹𝗹𝗲𝗿 gaat. Maar de voortekenen sinds die tijd zijn echter niet zo goed. In een debat op 9 september 2025 noemde Ismail el Abassi het niet uitvoeren van aangenomen moties “een beperking” van het kabinet, waarin onder meer is verzocht om termen als inclusief en toegankelijk concrete inhoud te geven, zodat mensen zich erop kunnen beroepen als hun rechten worden geschonden. In dat debat klaagde hij ook over een gebrek aan controlemechanismen en sanctiemidden bij niet-naleving van het Verdrag.Ten derde: moeten wij het niet eens hebben over een terugkerend patroon dat het leven van kwetsbaren in crisistijd snel moeilijk wordt gemaakt? Denk bijvoorbeeld aan de voorgenomen bezuinigingen op de WIA.Ten vierde: het gaat in rapporten, beleidsstukken en Kamerdebatten nooit over discriminatie tegen neurodivergente mensen. Onder ambtenaren heb ik vanuit mijn onderzoek heel veel onwetendheid gezien, wat leidt tot nadelige beleidskeuzes. Hierom heb ik er een boek over geschreven (https://lnkd.in/emWz8TSv). Ik zou graag willen dat alle ambtenaren die zich bezighouden met inclusie dit boek hebben en gebruiken in hun werk. Hopelijk wordt dit bericht zo vaak gedeeld dat er het een en ander van terecht komt en ik hierover met de ministeries van VWS, OCW, BZK, SZW en J&V in gesprek kan gaan.

Op dit moment heeft de Nederlandse overheid beperkte bevoegdheden voor handhaving en toezicht op het gebied van arbeidsmarktdiscriminatie tijdens het werving- en selectieproces. En paar jaar geleden werd om dit probleem op te lossen het wetsvoorstel Wet toezicht gelijke kansen bij werving en selectie ingediend. Dat wetsvoorstel zou werkgevers verplichten om een wervings- en selectiebeleid te voeren waarmee arbeidsmarktdiscriminatie wordt voorkomen en had de Nederlandse Arbeidsinspectie bevoegdheden moeten geven voor het controleren van organisaties op de aanwezigheid en toepassing van beleid gericht op het voorkomen van discriminatie bij werving en selectie. Dat wetsvoorstel sneuvelde helaas in de Eerste Kamer. Hopelijk komt er nu wel verbetering.Voor mij als onderzoeker naar discriminatie (en leuke ontwikkeling: binnenkort start ik bij de Universiteit Utrecht met een verdiepend onderzoek naar discriminatie tegen neurodivergenten op de arbeidsmarkt) is hierin een aantal onderdelen cruciaal, om verbetering te brengen:- Uitvoerders (werkgevers, HR, Nederlandse Arbeidsinspectie) moeten weten waar zij aan toe zijn en waar exact de grenzen liggen. Ik zie in meerdere wetsvoorstellen over discriminatie helaas dat normen vaak te open zijn, waardoor slachtoffers onvoldoende worden beschermd. Die normen moeten wat mij betreft onder meer zorgen voor het opleggen van herstelopdrachten.- Wetsvoorstellen moeten voldoen aan internationale verdragen. Hier ziet helaas zelfs de Afdeling Advisering van de Raad van State te weinig op toe. Klachten worden meestal pas achteraf gerapporteerd. Maar dat moet actiever preventief, en Kamerleden en deze Afdeling moeten daar zeer streng op toezien.Om iedereen een handje te helpen, hier de algemene opmerkingen die het Comité over het VN-verdrag Handicap heeft gemaakt over het artikel over de arbeidsmarkt, vertaald door Niets Over Ons Zonder Ons: https://lnkd.in/eHPVF_NT- Niet alleen bij werving en selectie, maar ook op het werk zelf moet het nodige worden verbeterd, vooral als het gaat om het respecteren van gezondheidsbehoeften en het tegengaan van ziekteverzuim. Ik ben voor de eerste enquête over discriminatie tegen neurodivergente mensen door heel wat respondenten op de vingers getikt, omdat zij vonden dat ik naast bij sollicitatie, ook had moeten vragen over discriminatie en ander onrecht op het werk. Deze input heb ik wel verwerkt voor mijn boek (te koop via https://lnkd.in/eU67RXbi).En o ja, ik heb op mijn website ook een checklist gepubliceerd die door inspecteurs kan worden gebruikt. Deze is te vinden op https://lnkd.in/eVYK_mxk en is ook gepubliceerd in mijn boek.https://lnkd.in/esaVyJ2a