Beleidsnota en inspectiehandreiking mensenrechten, discriminatie en schade in de (geestelijke) gezondheidszorg
Toetsing aan internationale verdragen en toepassing op neurodivergente cliënten
Ontdek de expertise van Hans Bruintjes. Hier vindt u een overzicht van mijn publicaties, waaronder blogs, mijn e-book en onderzoeksrapporten. Laat u inspireren en ontdek wat ik voor u kan betekenen op het gebied van neurodiversiteit en inclusie.
De pagina's hieronder zijn uitstekend toepasbaar voor beleidsmakers, advocaten, belangenbehartigers en inspecties in het bevorderen van de rechtsbescherming en het herkennen en bestrijden van discriminatie en het zorgen voor inclusie.
27 dec 2025 15:10
Toetsing aan internationale verdragen en toepassing op neurodivergente cliënten
27 dec 2025 11:32
Voorligt de vraag of het nemen van maatregelen om discriminatie tegen neurodivergente mensen tegen te gaan en toegankelijkheid en inclusie te bevorderen:
22 dec 2025 12:52
22 dec 2025 12:52
Deze checklist is toepasbaar voor inspecties in onderwijs, arbeid, zorg en sociaal domein.
22 dec 2025 12:52
Deze vragen zijn geschikt voor:
21 dec 2025 22:19
De insteek is nadrukkelijk juridisch-functioneel: niet “is er sprake van kwade wil?”, maar “worden verdragsverplichtingen geschonden door handelen, nalaten of inrichting van systemen?”
19 dec 2025 22:31
Deze beleidsnotitie beoogt inzichtelijk te maken waarom een ontoegankelijke inrichting van maatschappelijke systemen een van de meest voorkomende oorzaken is van discriminatie tegen neurodivergente mensen, en hoe dit juridisch en toezichthoudend moet worden beoordeeld. De notitie biedt inspecties, beleidsmakers en handhavingsinstanties een toetsingskader om ontoegankelijkheid te herkennen als (indirecte) discriminatie en om hierop effectief te interveniëren.
16 dec 2025 10:55
De resolutie van 4 oktober 2023 van het Europees Parlement over de harmonisatie van de rechten van autistische mensen heeft directe betekenis voor Nederland, ondanks haar niet-bindende karakter. Juist omdat Nederland zich profileert als mensenrechtenstaat en partij is bij het VN-Verdrag Handicap, legt deze resolutie bestaande tekortkomingen in wetgeving, beleid en rechtsbescherming scherper bloot.
16 dec 2025 10:55
De rechtsbescherming van neurodivergente mensen in Nederland vertoont fundamentele gebreken. Hoewel discriminatie op grond van handicap formeel verboden is en internationale mensenrechtenverdragen duidelijke verplichtingen opleggen, blijkt in de praktijk dat neurodivergente mensen – en in het bijzonder kinderen – onvoldoende effectief worden beschermd tegen uitsluiting, ontoegankelijkheid en institutionele discriminatie. Dit geldt met name in het onderwijs, maar ook op andere terreinen zoals zorg, arbeid en overheidshandelen.
16 dec 2025 10:55
Dit memo biedt handvatten om zaken van autistische en neurodivergente cliënten strategisch sterker te positioneren, voorbij het individuele incident.
16 dec 2025 10:55
Deze checklist is bedoeld om signalen van discriminatie van autistische en andere neurodivergente mensen systematisch, juridisch juist en mensenrechtelijk onderbouwd te herkennen en te beoordelen.
16 dec 2025 10:55
Noodzaak van een nationale, sectoroverschrijdende strategie voor autistische en neurodivergente mensen
Hieronder plaats ik regelmatig een blog waarbij ik inga op een actueel onderwerp
19 jan 2026 13:31
Ik heb bewust even gewacht op de reacties vanuit autistische mensen op deze barbiepop. De reacties van Ana Balbão, Lovette Jallow, Greet Schuurman - Van Eijk en Els Blijd-Hoogewys en mijn bevindingen als onderzoeker naar discriminatie zijn de inspiratie op mijn reactie.Voorstanders van deze barbiepop, die onder meer is samengesteld met input van de belangenorganisatie Autistic Self Advocacy Network zien dit als meer zichtbaarheid en normalisering van autisme in de samenleving (legitieme argumenten, ook volgens onderzoekers naar discriminatie). Critici maken zich zorgen over dat deze barbiepop stereotypen voedt, dit vooral wordt gedaan om er geld aan te verdienen (een kritiek die bij andere groepen wordt geduid met termen als culturele toeëigening, regenboogkapitalisme en downtertainment), en onvoldoende recht doet aan de diversiteit onder autistische mensen. Deze zorg komt onder meer doordat stereotypen discriminatie voeden. Daar komt bij dat veel discriminatie bestaat uit vooroordelen die ongecontroleerd worden omgezet in beleid, zoals afwijzing. Ook is het tegengaan van stereotypen verplicht vanuit het VN-verdrag Handicap.Belangrijk om te weten: hoewel Barbie zo’n pop maakt, is het open zijn over je autisme echter zeer riskant. Dit kan namelijk makkelijk leiden tot stigmatisering en vijandigheid. Daarom maskeren autistische mensen veel, wat ons veel energie kost (en zelfs grotere gezondheidsschade). De enige effectieve oplossing is een omgeving die je accepteert, maar die is lastig te vinden, bij al het andere is het “kies je gevecht” (discriminatie bij aanmelding of als je binnen bent).Aan de andere kant worden er ook wel eens positieve eigenschappen aan autisme gekoppeld, zie ik ook bij mezelf. Wat ik zelf wel merk als ik zulke complimenten krijg, is dat ik ze beleef met een gevoel van “jullie zijn profiteurs, want jullie ervaren vooral de positieve kanten ervan, maar de schaduwzijde ervaar alleen ik”. Hierbij verwijs ik onder meer naar de fysieke en emotionele arbeid die ik verricht voor deze zaken.Deze kant bestaat, maakt een groot deel uit van ons leven, en deze kant wordt onvoldoende verteld. En ook niet onbelangrijk: ik ben onderzoek gaan doen naar discriminatie tegen neurodivergente mensen omdat wij vrijwel nooit worden meegenomen in rapportages en campagnes over discriminatie en inclusie, en ik wil dat dat wel gaat gebeuren.Wat ik mis in de discussies over acties als deze is dat ik vind dat die discussies te weinig draaien om de vragen:1. Welke doelen hebben wij met deze acties?2. Is dit duidelijk voor de mensen?3. Worden deze doelen met deze acties bereikt?Leestip: dit onderzoek van Hanneke Felten (zij/haar) en René Broekroelofs over wat werkt bij het verminderen van discriminatie, waarin veel aandacht wordt geschonken aan de antwoorden op deze vragen: https://lnkd.in/eZf6krfkhttps://lnkd.in/e9d_ZG72
13 jan 2026 18:21
"Geef het aan als je ergens mee zit" is voor gediscrimineerden vaak lastiger dan men denkt. Want waarom zou iemand willen melden? Met het doel dat een situatie wordt veranderd, zodat dat niet meer voorkomt. En precies hier gaat het vaak fout. Een onderzoek van Movisie in samenwerking met het Verwey-Jonker Instituut liet deze wens zien, en gaf ook aanbevelingen over hoe het meldproces kan worden verbeterd.Maar er zit meer. In mijn laatste enquête vroeg ik onder meer of de neurodivergente mensen zelf weten wat zij kunnen doen om onrecht tegen te gaan. Van de mensen die dat meestal wel weten, gaf echter ongeveer 60% van de mensen aan dat zij meestal níet krijgen wat ze nodig hebben als zij erom vragen. Het moment waarop neurodivergente mensen zich uitspreken tegen onrecht vormt vaak een kantelpunt: niet richting herstel of erkenning, maar richting verdere uitsluiting, escalatie en schade. Het uitspreken zelf wordt zelden gezien als een legitieme reactie op onrecht, maar eerder als bevestiging van bestaande vooroordelen over de neurodivergente persoon. Dit uit zich vaak in de vorm van micro-agressies, secundaire victimisatie (dat de reactie op de melding ook een vorm van onrecht is, zoals ontkenning van de schade, ontslag of stopzetten van een hulptraject) en epistemische onrechtvaardigheid (het standpunt van het slachtoffer wordt gezien als minder geloofwaardig dan die van de dader).Het is belangrijk dat er laagdrempelige meldmogelijkheden worden geïmplementeerd, zodat neurodivergente mensen niet alleen melden bij ernstig strafbaar gedrag. Dat is ook weer zoiets: ik heb meermaals gezien in wetsvoorstellen om onrecht tegen te gaan dat het vaak onduidelijk is wanneer iets als zodanig onrecht gekwalificeerd moet worden, dat er actie ondernomen moet worden, zoals herstelopdrachten of strafrechtelijke veroordelingen. Ik vind het in dat opzicht ook niet raar dat de drempel om te melden vaak wordt verlaagd bij activiteiten als nagels lakken (onderzoek van het Radboudumc).Verder moeten we er ook van bewust zijn dat het melden een groot risico met zich meebrengt, met name doordat onrecht vaak wordt gepleegd in gevallen waarin de dader een machtspositie heeft ten opzichte van het slachtoffer, en dus makkelijker kan reageren door weer onrecht te plegen.Je uitspreken blijft, ondanks dat dit veel weerstand met zich mee kan brengen, belangrijk, en kan wel degelijk helpen. Zo is afgelopen jaar ten opzichte van het jaar daarvoor meer melding gedaan van huiselijk geweld. Volgens Veilig Thuis komt dit onder meer door de massale maatschappelijke aandacht zoals bij demonstraties, want hierdoor weten meer mensen Veilig Thuis te vinden en is het vertrouwen dat het probleem wordt herkend en dit tot vervolgstappen leidt, groter.https://lnkd.in/eMJesmKN
7 jan 2026 11:00
Wat ik nog graag had willen delen in de documentaireserie ‘Gewoon lastig of neurodivers’ over discriminatie tegen neurodivergente kinderen in het onderwijs van Karim Amghar. Deze vorm van discriminatie wordt niet gemonitord in rapporten over discriminatie. Hierom doe ik nu zelf onderzoek naar discriminatie tegen neurodivergente mensen. En in rapporten van de Inspectie van het Onderwijs gaat het niet echt over de toegankelijkheid van het onderwijs, met name voor afwijkende leerlingen. Het ECIO | Expertisecentrum Inclusief Onderwijs gaat er in hun jaarlijkse rapportage over inclusief onderwijs meer op in. Maar dit is geen integraal onderdeel van de rapportage van de Onderwijsinspectie. En ik wil dat dat wel gebeurt.Het niet rekening wíllen houden met de behoeften van de neurodivergente leerling is de meest voorkomende vorm van discriminatie op alle levensterreinen die ik tot nu toe heb onderzocht, gevolgd door vooroordelen die ongecontroleerd worden omgezet in beleid.In onder andere Italië en Ierland is het beleid om iedereen naar dezelfde school te sturen, maar Nederland houdt speciaal onderwijs apart, en rust het regulier onderwijs niet toe om les te geven aan deze leerlingen (zoals gebeurde bij de Wet passend onderwijs). Een Italiaanse school was ooit onderdeel van een zaak bij het EHRM over inclusief onderwijs. Het EHRM oordeelde daarin dat de Italiaanse overheid zich stevig moest inzetten om een autistisch kind mee te laten doen aan het onderwijs en stelde zeer strenge eisen om een argument als “niet uitvoerbaar” te rechtvaardigen, en voegde als argument onder meer toe dat uitsluiting van het onderwijs grote schadelijke gevolgen heeft voor het leven van het kind, wat een zeer strenge toetsing rechtvaardigt.Een school of samenwerkingsverband die uit eigen beweging zo kritisch te werk gaat als het EHRM bepleit, in de huidige beleidscultuur wordt dat vaak gezien als een optie, en niet benaderd als een mensenrecht. Ik heb het zelf meermaals meegemaakt:- 4 afwijzingen + 1 negatief advies na een intakegesprek en een meeloopdag op een reguliere mbo-opleiding - 1x aangenomen op reguliere mbo-opleiding, door een school die ook mijn toenmalige mentor/ambulante begeleider uitnodigde voor het gesprek- In de steek gelaten toen ik giftig werd behandeld door een stagegever (waar ik later wel goed over heb gesproken en aanbevelingen heb kunnen geven).Dit kan beter, en ik ben nog niet klaar. Binnenkort komt een 2e druk van mijn boek ‘De stem van de neurodivergent’ uit, waarbij ik nóg dieper inga op deze zaken én ook praktisch toepasbaar materiaal aanbied voor diverse organisaties.
1 jan 2026 15:59
Mijn reflectie op deel 2 van ‘Gewoon lastig of neurodivers’Karim Amghar laat mooi zien dat in de huidige klas van Hasan veel aandacht is voor structuur, de klassen kleiner zijn, en hij daar duidelijk beter af is dan op het regulier. Ik vond het heel sterk van Karim dat hij het minutenlang voor de camera had met de kinderen over waarom zij op het speciaal onderwijs beter af zijn (hoe fijn de kinderen zich voelen bij elkaar, hoe prettig zij de schoolomgeving ervaren)“Aanpassen gaat ten kosten van iemands identiteit en ontwikkeling”, aldus Saskia Schepers. Mensen onderschatten vaak hoeveel energie het ‘aanpassen’ kost, vaak tot burn-outs aan toe. Helaas is dit niet iets wat een minderheid treft. Eerlijkheid wordt niet altijd gewaardeerd wanneer het resultaat ‘niet leuk’ is.Het nut van een omgeving waar je echt goed jezelf kunt zijn en je energie kwijt kunt zonder veroordeeld te worden wordt duidelijk onderstreept door Schepers. Deze documentaire laat ook pijnlijk zien dat, als het met het neurodivergente kind slecht gaat, dat dat een negatieve invloed heeft op de rest van het gezin.Een neurodivergent brein werkt anders dan een neurotypisch brein. Andere manieren van nadenken, van leren, andere behoeften, en dat begrijpen veel mensen helaas niet, en houdt er ook niet altijd rekening mee. Hierover moet het echt van mijn hart: de buitenwereld doet vaak te lacherig over de behoeften van neurodivergenten. Dit is de meest voorkomende vorm van discriminatie die wij ondervinden!“Voor wie slikken we onze medicijnen in?” Stevige vraag, maar wel een belangrijke. Want sommige dingen kunnen echt helpen, maar bij andere ‘hulpmiddelen’ is het meer het ideaalbeeld dat wordt gestreeld dan bijvoorbeeld de gezondheid van iemand. Wel is het zo dat neurodivergenten vaak worden benaderd vanuit het idee dat WIJ een beperking hebben. Naar de omgeving wordt niet gekeken, terwijl daar wel alle redenen toe zijn. Zo komt uitval steeds vaker voor en schakelen werkgevers steeds vaker bedrijfspsychologen in om dat tegen te gaan. Nadat Karim met Bas Dumoulin heeft gesproken over het nut van een label, waarom het hem niets zou opleveren, maar die kinderen wel. Hij is er wel aanvankelijk vergeten bij te vertellen dat het label ook nadelen heeft. Later vertelt Silvijn ook wel dat zijn neurodivergentie ook wel eens op een stigmatiserende manier tegen hem wordt gebruikt (en een label vergroot het risico op stigmatisering en discriminatie bij inschrijving op school of bij sollicitaties).Deze documentaire eindigt mooi. Karim vertelt over dat hij het hardlopen nodig heeft om rustig te worden, en dat anderen dan weer andere nodig hebben. Ook liet hij zien dat het met Silvijn een stuk beter gaat, hij werk heeft en daar veel verantwoordelijkheden krijgt, dat Chimène het voetbal als uitlaatklep heeft, en dat Hasan vol vertrouwen durft te zeggen dat hij goed voor zichzelf zal kunnen zorgen en zijn broer dat beaamt.
27 dec 2025 11:32
Op 23 december 2025 keek ik aflevering 1 van ‘Gewoon lastig of neurodivers’. Beste Karim Amghar, hier mijn reactie, vanuit mijn eigen expertise als onderzoeker naar discriminatie.Een deel van aflevering 1 ging over de problemen die deze kinderen ervaren op school en wat het met hen doet (vastlopen, hulp van instanties), en ook wat hun behoeften zijn (heel belangrijk om dit te vertellen, evenals de voordelen, goed dat dit is gebeurd in deze aflevering). Ik heb zelf vanwege mijn autisme mijn hele jeugd op het speciaal onderwijs gezeten, en herken al deze ervaringen. Even voor een buitenstaander: leraren op het speciaal onderwijs zijn speciaal opgeleid om aan deze kinderen les te geven. Een enquête uit 2019 van de AOb liet zien dat de meeste docenten op het regulier onderwijs deze kennis niet hebben.Milou Deelen en Saskia Schepers noemen terecht dat je een label nodig hebt om zorg te krijgen. Een label heeft voor én nadelen. Ja, een label geeft je sneller recht op een middel, maar dit zorgt sneller voor discriminatie bij inschrijving op een school of bij sollicitatie, en op stigmatisering. Schepers noemt terecht dat hulpmiddelen geleverd moeten worden op basis van feitelijke behoeften.Schepers en Deelen noemen het terecht dat de ‘schuld’ van dat 70.000 kinderen niet naar school kunnen niet bij de kinderen zelf moet worden gelegd, maar bij de ontoegankelijke inrichting van het onderwijs. Helaas denken veel autoriteiten daar anders over en behandelen ze het kind of de ouders als schuldig.Mooi vond ik wel dat de moeder van Hassan vertelde dat Hasan ook een positieve invloed heeft op zijn ouders doordat er hierdoor thuis beter wordt samengewerkt, ook met de andere kinderen thuis. Mensen, goede zorg voor de neurodivergent betekent ook goede zorg voor de rest!Ik had graag willen vertellen over de institutionele kant en mijn kennis over discriminatie, al helemaal omdat deze kant niet zichtbaar is in rapporten over discriminatie, behalve in de rapporten van Balans, vereniging voor ouders over thuiszitters. Maar goed, veel belangrijke zaken en de impact op de kinderen en de rest van het gezin zijn wel gedeeld, en dat moet ook.
16 dec 2025 12:36
Een onderzoek van Ludmila Praslova, Ph.D., SHRM-SCP, Âû toont aan dat eerlijkheid van autistische werknemers niet altijd wordt beloond, maar vaak zelfs wordt gestraft, en dat hierdoor carrièrekansen wegvallen.Vanuit mijn onderzoeken naar discriminatie, maar ook van andere onderzoeken naar discriminatie, kan ik de volgende oorzaken aanwijzen, die onder meer de werkloosheid van neurodivergenten hoog houden:- De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft geen bevoegdheden gericht op de beoordeling van preventief beleid om arbeidsmarktdiscriminatie te voorkomen.- Het rekening houden met de behoeften van een individu om diens gezondheid te beschermen wordt vaak gezien als optie en als onderdeel van beleidsvrijheid die instanties hebben. Ingrijpen door inspecties en rechters gebeurt dan ook zelden, en vaak pas als de 'bom is gebarsten'. Ook wordt bijvoorbeeld de implementatie van het VN-verdrag Handicap vaak vertaald in 'actielijnen', maar niet in wetten die kunnen worden gehandhaafd.- "Maatregelen kosten moeite en geld." Ja, dit hoor ik vaak, en er wordt regelmatig bezuinigd op bijvoorbeeld zorg, onderwijs en rechtsbijstand. En ik roep het nogmaals: niets doen kost ook geld. Zo bleek uit een rapport van Balans, vereniging voor ouders dat de gemiddelde maatschappelijke kosten voor gezin en samenleving al gauw tussen de € 50.000 en € 100.000 bedragen pér kind dat niet naar school kan. Maar deze schade komt niet voor in begrotingscijfers van het kabinet en van colleges van burgemeester en wethouders.- Hoe ben je "inclusief" of "toegankelijk"? Dit soort termen in wetten of beleidsnota's lopen vaak risico om vooral open normen te worden, waar mensen in de praktijk vaak weinig aan hebben. En over deze term blijken vaak misverstanden te ontstaan.Wat mijns inziens het meest nodig is, om de mensenrechten van neurodivergenten (maar dat geldt eigenlijk voor iedereen) te versterken, is een visie met effectieve middelen waar de hele samenleving in meegenomen wordt. Dat de hele samenleving het belang inziet van bijvoorbeeld beter voor elkaar zorgen. En vooral dat termen als inclusief en toegankelijk concrete inhoud krijgen die makkelijk toegankelijk en leesbaar is, zodat men er ook echt mee aan de slag kan.
16 dec 2025 11:53
Mooi dat er zo nu en dan ook dit soort positieve artikelen verschijnen, waarin aandacht wordt gegeven aan:- frisse ideeën en bredere creativiteit;- verschillen die een team sterk maken en de veerkracht vergroten;- unieke kwaliteiten;- hechtere teams.In het neurodiversiteit artikel van Nationale-Nederlanden aangegeven dat bedrijven die ruimte maken voor die verschillen, daar dubbel en dwars de vruchten van plukken, omdat het leidt tot meer creativiteit, betere beslissingen en een werkcultuur waarin iedereen meetelt (link: https://lnkd.in/eriwc7N6).En check ook de laatste twee alinea's: Wat kun je als werkgever doen? Het begint met bewustzijn. Laat managers en collega’s weten wat neurodiversiteit is en hoe het zich kan uiten. Inspirerende verhalen helpen om het onderwerp tastbaar te maken. Daarna komt het praktische stuk. Misschien heeft iemand baat bij flexibele werktijden, een rustige werkplek of meer visuele hulpmiddelen in plaats van ellenlange teksten. Kleine aanpassingen maken vaak een groot verschil in hoe iemand presteert en zich voelt. En vergeet de bedrijfscultuur niet. Een werkplek waar het normaal is om vragen te stellen, feedback te geven en te praten over wat je nodig hebt, zorgt dat mensen zichzelf durven zijn. Dat is precies wanneer die unieke talenten het beste tot hun recht komen. De motor voor groei Bedrijven die neurodiversiteit echt omarmen, merken dat het niet alleen goed is voor hun mensen, maar ook voor de cijfers. Je krijgt meer creativiteit, een bredere blik en hechtere teams. En misschien nog wel het belangrijkst: je laat zien dat er niet één ‘juiste’ manier van werken bestaat. Iedere werknemer voelt zich veilig om iets toe te voegen en dat komt iedereen ten goede. Laat je dus niet afschrikken door mensen die anders denken dan jij. Zie het als een kans om je team te versterken en om nieuwe inzichten binnen te halen die je zelf wellicht zou missen. Juist die onderlinge verschillen kunnen een team sterker maken en wie weet is dat wel precies wat je organisatie nodig heeft om te groeien.Cool toch? Helaas is de bittere realiteit dat in meerdere landen waarvan ik cijfers heb gelezen, tussen de 50% en 80% van de neurodivergenten werkloos is door een ontoegankelijke arbeidsmarkt, en de druk om er op beleidsniveau wat aan te doen is laag. Hierom wil ik voor de app SpectrumAssist een vacaturebank ontwikkelen met neurodivergentie-vriendelijke beroepen (enquête kun je nog steeds invullen via https://lnkd.in/eEHMursm).Ook doe ik om de druk op te voeren onderzoek naar discriminatie die neurodivergenten meemaken en heb er zelfs een e-book over geschreven die je kunt kopen via https://lnkd.in/erv4ypsc.https://lnkd.in/ehwbvTGX
16 dec 2025 11:43
“De kater komt later”Deze zin sprak ik ooit uit toen iemand aan mij vroeg waarom ik niet echt moeite doe om mijn autisme te verbergen. En aangezien ik nu een e-book heb uitgebracht, dacht ik: laat ik nu maar een aantal inzichten delen die ik heb opgedaan.Laat ik beginnen door te vertellen over maskeren. Maskeren is een strategie die vaak wordt toegepast om sociaal geaccepteerd te worden (en dus discriminatie te voorkomen). Maar, helpt dat? Ongeveer de helft van de respondenten van mijn enquête gaf aan zo veel mogelijk te maskeren. Toen ik voor een aantal tabellen waarin ik mensen die veel maskeren apart heb genoemd, deed ik de volgende inzichten op:- qua aantallen keren dat iemand vanwege diens neurodivergentie wordt gediscrimineerd, lijkt het nauwelijks wat uit te maken;- bij discriminatie tijdens de sollicitatie kan het maskeren helpen, net als bij stigmatisering. Daar tegenover staat dat discriminatie op het werk en uitval dan weer vaker voorkomen (bedoelde ik met de uitspraak waar ik dit bericht mee begon). Bij respondenten in de Wajong of het doelgroepenregister zag ik vergelijkbare verschillen met de rest (vaker gediscrimineerd bij sollicitaties, maar minder uitval).Zelf ben ik niet echt een kei in het maskeren (ik kan en wil dat meestal ook niet, dus doe dat dan ook niet, wat onder mede-neurodivergenten wel eens met jaloezie wordt ontvangen) en word ik vaak omschreven als iemand zonder filter en vind ik dat ook een heerlijke eigenschap. Maar ik kan me ook heel goed voorstellen, op basis van verhalen die ik van mensen die wel veel maskeren heb gehoord, dat zij dat als overlevingsstrategie kiezen. Je zit dan ook wel in een dubio, want je wilt zowel discriminatie tegengaan, maar ruzies en gezondheidsklachten ook tegengaan. En hoe gaat een buitenstaander er op een gepaste manier mee om?
16 dec 2025 11:43
De respondenten van mijn enquête die op het basis- en voortgezet speciaal onderwijs hebben gezeten, lieten mij echter zien dat het (voortgezet) speciaal onderwijs allesbehalve vrij is van problemen. Slechts 55,6% van de respondenten die op het SO en SBO hebben gezeten, heeft daar geen problemen ervaren, tegenover 49,2% van de respondenten dat op het regulier basisonderwijs heeft gezeten. Op het voortgezet onderwijs is het 43,4% van de respondenten dat geen problemen heeft ervaren op het VSO, en 38,4% van de respondenten aan het regulier voortgezet onderwijs dat daar geen problemen heeft ervaren. Bij het mbo, het hbo en het wo zijn de verschillen een flink stuk groter (zie grafieken).Als ik terugblik op mijn eigen ervaringen: toen ik mij aanmeldde voor een traject bij EEGA Plus, werd ik eerst onderzocht op wat ik leuk vind, wat ik kan, wat voor begeleiding ik nodig heb en andere dingen die ik nodig heb om goed te kunnen functioneren. Op basis daarvan werd lesmateriaal ingekocht, en kreeg ik ook trainingen over o.a. coping, sociale vaardigheden, en nog veel meer. Dit maakte wel dat ik goed voorbereid aan een opleiding kon beginnen. Ik heb mij daar ook weer laten testen als voorbereiding op mijn studie hbo rechten aan het NTI. Extra voordeel van een alternatieve studievorm is dat je meer vrijheid hebt om het in je eigen tempo te doen. Het is uiteraard wel belangrijk dat, als er belangrijke informatie wordt ontdekt, hier ook mee gedaan wordt wat goed is, en dat gebeurt helaas ook niet altijd.Recent kwam er een andere gedachte in mij op: wat als dit onderzoek dat door EEGA Plus bij mij werd gedaan aan ieder leerling in het voortgezet onderwijs wordt aangeboden? Zouden we hiermee meer uitval en keuzespijt (en de bijkomende financiële en maatschappelijke kosten) kunnen voorkomen? Ik heb dit idee inmiddels aangekaart bij het Expertisecentrum Inclusief Onderwijs en LBVSO
16 dec 2025 11:43
Ik ben onderzoek gaan doen naar discriminatie van neurodivergente mensen met als doel beleidsmakers bewust te maken van dit probleem, zodat ze er meer tegen kunnen optreden. Dit komt doordat ik onder andere zie dat in Nederland bijna elke vragenronde in het parlement begint met een verwijzing naar een nieuwsitem, en ik zie dat berichten over discriminatie (die de aandacht voor dit onderwerp beïnvloeden) bepaalde kwesties wel noemen, maar niet expliciet benoemen.
16 dec 2025 11:43
Op maandag 8 december gaf Veronika Duwel een presentatie over haar persoonlijke ervaringen als neurodivergent persoon in de academische wereld aan de Inholland Hogeschool in Amsterdam.
16 dec 2025 11:19
Deze zin kwam ik ooit tegen op Facebook in een reactie op een interview met Koen Bruning door de Volkskrant. En ik reageerde er meteen op door te schrijven dat ik vind dat dit uitgaat van een hele eenzijdige blik op deze mensen, en dat ik als iemand met autisme ook veel aan te merken heb op de maatschappij, zoals dat we geen rekening met elkaar houden, een prestatiedruk die de mentale gezondheid van mensen schaadt en afspraken en beloftes vaak niet worden nagekomen. Mijn ietwat afwijkende werkwijze was ooit voor iemand aanleiding om aan mij te vragen: Hans, hoe is het voor jou om te werken met mensen met een beperking?En nu kun je denken: “Hans, hij spoort niet, geef je hem niet onevenredig veel aandacht?” Nou, nee, want hij is helaas niet de enige die zo denkt. Even wat cijfers:- 60% van de mensen met autisme in Nederland heeft geen baan- 71% meent dat mensen met autisme geen gelijke behandeling krijgen en ervaart discriminatie in ten minste één levensdomein- 65% van de autistische volwassenen voelt zich gedwongen hun diagnose (selectief) te verbergen- 68% van de patiënten in de GGZ voelt zich juist door hun hulpverleners gestigmatiseerd- 66% van de studies wijst erop dat zorgverleners niet verschillen van het algemene publiek in hun negatieve verwachtingen van mensen met autisme.Bovenstaande cijfers zijn schokkend. Maar wat doen we eraan? Dit is moeilijker dan je denkt, vrees ik. Want al deze cijfers komen van specifieke websites over autisme, in rapporten over discriminatie worden ze niet behandeld of ondergesneeuwd. In inclusiecampagnes is autisme afwezig. En ook zijn wij als samenleving niet gewend om er rekening mee te houden, of erkennen we het nut van dergelijke behoeften niet.En die man waar ik het gisteren mee aan de stok had vroeg om wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat Asperger geen mentaal gebrek is. Echter, is er een enorme kloof tussen mensen met autisme en de wetenschap, aldus de Rijksuniversiteit Groningen (bron: https://lnkd.in/eyVC4PZm). De meeste onderzoeken gaan naar hoe de hersenen van mensen in elkaar zitten en wat de (biologische) oorzaken ervan zijn. Ook hebben de psychiaters Hans Asperger en Leo Kanner veel invloed gehad op de wetenschap én het beeld in de maatschappij richting mensen met autisme, en zij zagen autisme als een beperking. De ABA-therapieën om autisme te ‘genezen’ zijn in de praktijk martelmethoden zoals dat fladderen met opsluiting wordt bestraft, om het af te leren.Onderzoek naar hoe de maatschappij het beste voor ons ingericht kan worden en hoe wij het beste onze levens kunnen leven worden veel minder gedaan, iets wat veel mensen met autisme veel meer onderzocht willen zien.
Heeft u vragen of wilt u meer weten over mijn expertise? Neem gerust contact met mij op voor een vrijblijvend gesprek.