Detectie van maskeren en mijdgedrag

Deze vragen zijn geschikt voor:

• diepte-interviews;

• meldingsgesprekken;

• inspectiegesprekken;

• evaluaties.

Ze zijn bewust niet confronterend, maar uitnodigend en normaliserend.

A. Vragen over maskeren

• “Zijn er dingen die je op school/werk bewust níét laat zien of benoemt?”

• “Wat kost het je om hier ‘mee te draaien’?”

• “Moet je jezelf aanpassen om problemen te voorkomen? Zo ja, hoe?”

• “Wat zou er gebeuren als je zou laten zien wat je écht nodig hebt?”

• “Ben je na een school- of werkdag vaak uitgeput, ook als het ogenschijnlijk goed gaat?”

B. Vragen over mijdgedrag

• “Zijn er stappen die je bewust niet meer zet vanwege eerdere ervaringen?”

• “Heb je situaties vermeden waarvan je dacht: dit gaat mij weer schaden?”

• “Zijn er klachten of meldingen die je hebt overwogen, maar niet hebt gedaan?”

• “Wat maakte dat je besloot het niet te melden of door te zetten?”

C. Vragen over veiligheid en ruimte

• “Voel je je veilig om hier aan te geven wat je nodig hebt?”

• “Wat gebeurt er meestal als je een grens aangeeft?”

• “Heb je het idee dat jij je meer moet aanpassen dan de omgeving?”

D. Reflectieve verdiepingsvragen

• “Wat heeft dit alles met je zelfbeeld gedaan?”

• “Wat zou er anders zijn als je minder hoefde te maskeren?”

• “Wat heb je opgegeven om hier te kunnen blijven?”

Slot: betekenis voor praktijk en beleid

Voor onderzoekers, rapporteurs en inspecties geldt:
maskeren en mijdgedrag zijn geen ruis in de data, maar kerninformatie. Wie alleen meet wat zichtbaar is, reproduceert onbedoeld de uitsluiting die hij wil bestrijden. Het herkennen van deze mechanismen is daarom geen extra verdieping, maar een noodzakelijke voorwaarde voor valide onderzoek, rechtvaardig toezicht en effectief beleid.