Many discussions about neurodivergence still focus on individuals adapting to systems, and far less attention is given to the systems themselves.

In this webinar for NeuroConvergences, I spoke about one of the central themes behind my book: why discrimination against neurodivergent people is often difficult to recognize for authorities precisely because it is embedded in procedures, expectations, communication norms, and institutional culture.

What makes this complicated is that exclusion today rarely presents itself as explicit hostility.
More often, it appears as:

• “neutral” policies that disproportionately disadvantage certain groups,
• support structures that depend on official diagnosis, masking or self-advocacy,
• educational and workplace environments designed around one dominant communication style,
• systems that interpret difference primarily as dysfunction;
• and ignorance under civil servants and policy makers (the ultimate reason to do this research ant to write The voice of the neurodivergent).
  

That is the broader pattern I keep encountering in research, policy discussions, and conversations with neurodivergent people themselves.

We are living in a period where inclusion is increasingly discussed publicly, yet many institutional structures still operate from assumptions about what the “ideal” student, employee, citizen, or patient looks like.

As a result, many neurodivergent people do not only experience barriers in practice, but also experience a continuous pressure to translate themselves into forms that institutions consider acceptable or understandable.

That raises an important question:

If inclusion still depends on how well people can adapt themselves to existing systems, are we truly building inclusive systems at all?

You can watch the presentation here

Voor Resonant heb ik een presentatie mogen houden over passend onderwijs. Resonant is een maatschappelijk initiatief voor vraagstukken die vastlopen tussen mens, systeem en praktijk.

Veel maatschappelijke uitdagingen ontstaan niet doordat mensen niet willen, maar doordat ervaringen, regels en praktijk steeds verder uit elkaar zijn gegroeid. Burgers, professionals, ervaringsdeskundigen, organisaties en beleidsmakers lopen daardoor regelmatig vast tussen goede bedoelingen en de werkelijkheid van alledag. Actuele vraagstukken zoals de toeslagenaffaire, de jeugdzorg en de woningmarkt laten zien dat deze afstand op steeds meer plekken zichtbaar wordt.  

In mijn onderzoeken naar discriminatie en naar artikel 24 van het VN-verdrag Handicap onderzocht ik in hoeverre Nederlandse onderwijswetten werkelijk voldoen aan het recht op inclusief onderwijs.

De conclusie is ongemakkelijk:
veel vormen van uitsluiting zijn geen incidenten, maar voorspelbare gevolgen van systeemkeuzes.

Denk aan:

• ontoegankelijke onderwijsstructuren,
• gebrek aan redelijke aanpassingen,
• disciplinering van “afwijkend” gedrag,
• beleid dat neurodivergentie nog steeds benadert als individueel probleem in plaats van maatschappelijke verantwoordelijkheid,
• bestraffende meldingen bij instanties als Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming

Te vaak wordt uitval gepresenteerd als persoonlijk falen. Maar wat als uitval vooral laat zien dat het systeem onvoldoende toegankelijk is ingericht? 

We praten graag over "passend onderwijs", inclusie en gelijke kansen, maar de cijfers vertellen een ander verhaal.

Uit onderzoek blijkt onder meer dat:

• neurodivergente leerlingen ervaren op grote schaal discriminatie en stigmatisering;
• uitval is vaak geen individueel probleem, maar het voorspelbare gevolg van structurele ontoegankelijkheid;
• diagnoses geven zowel toegang tot hulp, maar vormen ook aanleiding voor uitsluiting;
• en veel ouders en jongeren verliezen het vertrouwen in overheid en onderwijs.

Een van de meest confronterende punten uit mijn presentatie: veel scholen sluiten niet expliciet uit, maar ze doen het impliciet, via:

• intakeprocedures;
• “wij zijn hier niet op ingericht”;
• bureaucratie;
• het weigeren van redelijke aanpassingen.

Formeel lijkt alles netjes geregeld. Feitelijk vallen kinderen uit. Dat is niet alleen een onderwijsprobleem, maar een mensenrechtenvraagstuk.

In mijn presentatie heb ik onder andere gesproken over:

• het VN-Verdrag Handicap en het Verdrag nopens de bestrijding van discriminatie in het onderwijs;
• de cijfers uit Thuiszitters Tellen van Balans, vereniging voor ouders;
• onderzoek naar discriminatie van studenten met een functiebeperking van het ECIO | Expertisecentrum Inclusief Onderwijs;
• discriminatie op basis van handicap of neurodivergentie vergeleken met discriminatie op basis van andere kenmerken (spoiler: neurodivergentie doet niet onder van afkomst in aantal, maar helaas wel in aandacht);
• en de manier waarop overheidsstructuren neurodivergente mensen systematisch benadelen.

Wat mij betreft moeten we fundamenteel anders gaan kijken:

• van normdenken naar mensdenken,
• van controle naar toegankelijkheid,
• van individuele schuld naar systeemverantwoordelijkheid.

Want zolang een kind eerst moet vastlopen om serieus genomen te worden, functioneert het systeem niet. Maar vanuit verdragen zijn wij wel verplicht tot systeemverandering.

De dia's van de presentatie, inclusief uitleg en context, zijn te koop via deze link. Deze presentatie bevat:

• uitgebreide sprekernotities
• juridische onderbouwing
• bronvermelding
• beleidsanalyse

Deze is direct inzetbaar voor lezingen, trainingen en onderwijs

In 2025-2026, I was part of the Research Fellow Program at the Neurodiversity Foundation

My main finding:

Many barriers are not caused by explicit hostility, but by systems, policies and institutions that were designed around a neurotypical norm and are rarely questioned.

The research is based on responses from 631 neurodivergent participants and examines discrimination from legal, sociological and administrative perspectives.

During the Q&A, two questions sparked an interesting discussion.

𝗛𝗼𝘄 𝗱𝗼 𝘄𝗲 𝗴𝗲𝘁 𝗻𝗲𝘂𝗿𝗼𝗱𝗶𝘃𝗲𝗿𝘀𝗶𝘁𝘆 𝗵𝗶𝗴𝗵𝗲𝗿 𝗼𝗻 𝘁𝗵𝗲 𝗽𝗼𝗹𝗶𝗰𝘆 𝗮𝗴𝗲𝗻𝗱𝗮?

Ignorant policymakers and civil servants remains one of the biggest obstacles. Yet they design policies that directly affect neurodivergent people.

It is also important to make your voice heard. But while Dutch farmers drove tractors to parliaments and gain attention there, the actions of neurodivergent people are not visible on the news.

As a result, political pressure often remains limited, while the underlying problems remain substantial.

This is also why I believe we need more neurodivergent policymakers, civil servants and political representatives. Lived experience matters, just as many people argue that women help bring women's issues onto the political agenda, neurodivergent representation can help bring neurodivergent issues into policymaking.

𝗪𝗵𝗮𝘁 𝗮𝗯𝗼𝘂𝘁 𝗲𝗺𝗽𝗹𝗼𝘆𝗲𝗿𝘀 𝘄𝗵𝗼 𝘀𝗮𝘆 𝘁𝗵𝗲 𝗰𝗼𝘀𝘁𝘀 𝗼𝗳 𝗶𝗻𝗰𝗹𝘂𝘀𝗶𝗼𝗻 𝗮𝗿𝗲 𝘁𝗵𝗲𝗶𝗿𝘀, 𝘄𝗵𝗶𝗹𝗲 𝘁𝗵𝗲 𝗰𝗼𝘀𝘁𝘀 𝗼𝗳 𝗲𝘅𝗰𝗹𝘂𝘀𝗶𝗼𝗻 𝗮𝗿𝗲 𝗽𝗮𝗶𝗱 𝗯𝘆 𝘀𝗼𝗰𝗶𝗲𝘁𝘆?

From a business perspective, this is a rational concern. But meanwhile, we talk endlessly about the costs of accommodations, but far too little about the costs of school dropout, unemployment, burnout, health problems and exclusion from society.

Those costs are enormous.

These themes are explored in my book The Voice of the Neurodivergent, which combines research findings with practical tools for self-advocacy, policy improvement and systemic change.

You can watch my presentation here

Hoe kunnen overheden, gemeenten en publieke organisaties beter aansluiten bij neurodivergente inwoners?

In deze webinar van 90 minuten bespreek ik de resultaten van onderzoek naar de ervaringen van neurodivergente mensen binnen onderwijs, arbeidsmarkt en overheid. Daarbij wordt ingegaan op de vraag hoe beleid, procedures en uitvoeringspraktijken onbedoeld kunnen leiden tot uitsluiting, stigmatisering en ongelijke behandeling.

Onderwerpen die aan bod komen:

• De positie van neurodivergente inwoners binnen wet- en regelgeving
• Onderwijs, arbeidsparticipatie en toegang tot voorzieningen
• Ervaringen van neurodivergente mensen met gemeenten, uitvoeringsorganisaties en toezicht
• De rol van kennis, communicatie en organisatiecultuur
• Praktische uitgangspunten voor neuro-inclusief beleid
• Aanbevelingen voor beleidsmakers, bestuurders en uitvoerende professionals

Deze webinar is bedoeld voor:

• beleidsmedewerkers
• ambtenaren
• bestuurders
• toezichthouders
• onderzoekers
• professionals die werken aan inclusie, participatie en toegankelijkheid

Na afloop heb je meer inzicht in de structurele knelpunten die neurodivergente inwoners ervaren én concrete handvatten om beleid en uitvoering toegankelijker en inclusiever te maken.

Webinar is te koop via deze link