Wees voorzichtig met het gebruik van AI; de invloed van vooringenomenheid, statistieken en de impact op diversiteit en inclusie.

Gepubliceerd op 8 juni 2026 om 09:00

Afgelopen vrijdag bezocht ik een evenement van Diversity Charter Belgium bezocht over de opkomst van AI en de impact op inclusie, op uitnodiging van Saloua El Boustani.

In de ochtend waren er 4 toespraken en 1 paneldiscussie. De thema’s die daar zijn behandeld, zijn:

  • Discriminatie en uitsluiting kost geld
  • AI-modellen, door mensen getraind, kunnen beïnvloed zijn door statistieken, en dus ook als deze statistieken het gevolg zijn van discriminatie.
  • Wat zijn de waarden van degenen die AI gebruiken en ‘opvoeden’? Ethiek? Gelijkwaardigheid? Of de beschikbare data?
  • Wat zijn ónze waarden? Hoe beïnvloedt dat ons gebruik van AI?
  • Wat is mensgericht AI?
  • Oorzaken en gevolgen van een gebrek aan afspiegeling van de samenleving onder AI-gebruikers.
  • Invloed van AI op de arbeidsmarkt.

In de middag bespraken de aanwezigen, zittend aan verschillende tafels, hoe we AI op een verantwoorde en inclusieve manier kunnen gebruiken. Mijn standpunt hierover is dat AI het meest geschikt is als hulpmiddel, bijvoorbeeld door grote hoeveelheden data op een gestructureerde manier weer te geven, zodat communicatie ook gemakkelijker wordt.

Laat me dan ook een praktisch voorbeeld geven van hoe AI kan functioneren als het gaat om discriminatie en inclusie: ik doe graag af en toe wat ongebruikelijke dingen. Zo kwam ik bijvoorbeeld een video op TikTok tegen die me inspireerde om deze voetbalplaatjes te laten maken. Dus vroeg ik ChatGPT om twee kaartjes voor me te maken met de volgende tekst:

Kun jij voor mij in deze stijl (https://vm.tiktok.com/ZGdHcgWNn/) een voetbalkaart maken van mij, op basis van mijn LinkedIn-profiel (https://nl.linkedin.com/in/hans-bruintjes-292939163) en de aanbevelingen die ik daar heb ontvangen? Ik wil er een waarin ik het Nederlandse shirt aan heb, en een waarin ik het Zuid-Afrikaanse shirt aan heb.

ChatGPT maakte vervolgens deze voetbalkaarten:

Maar wie goed kijkt, ziet dat de Nederlandse kaart een algemene score van 92 heeft, terwijl de Zuid-Afrikaanse kaart een score van 91 heeft, terwijl mijn kwaliteiten hetzelfde zijn.

Dus ik vroeg ChatGPT hoe dat mogelijk is en waarom de Zuid-Afrikaanse kaart geen score van 92 heeft, zoals de Nederlandse.

ChatGPT antwoordde:

Dat komt doordat de afbeelding die werd gegenereerd een artistieke interpretatie is en niet een echte EA FC/FUT-ratingberekening volgt. Als je naar de statistieken kijkt, is er eigenlijk geen logische reden waarom de Zuid-Afrikaanse kaart een lagere overall zou hebben:

Stat  Nederland  Zuid-Afrika
PAC  84                84
SHO 89                90
PAS  94                94
DRI   88                88
DEF  92                92
PHY  90                90

Sterker nog: de Zuid-Afrikaanse kaart heeft zelfs een punt méér bij SHO, dus als je een echte FUT-logica zou toepassen, zou die eerder gelijk of iets hoger moeten uitkomen dan de Nederlandse kaart.

Omdat je aangeeft dat je als voetballer verdediger bent, zou ik de kaarten sowieso anders opbouwen:

Positie: CB (centre back)
Speelstijl: intelligente opbouwende verdediger, sterk in analyse, positionering en leiderschap.

Bijvoorbeeld:

Hans Bruintjes — Nederland πŸ‡³πŸ‡±

OVR 92 | CB

  • PAC 82

  • SHO 70

  • PAS 91

  • DRI 84

  • DEF 96

  • PHY 93

Traits

  • Tactical Reader

  • Policy Wall

  • Neurodiversity Advocate


Hans Bruintjes — Zuid-Afrika πŸ‡ΏπŸ‡¦

OVR 92 | CB

  • PAC 82

  • SHO 70

  • PAS 91

  • DRI 84

  • DEF 96

  • PHY 93

Traits

  • Bridge Builder

  • Systems Thinker

  • Equality Defender

Dus als we consistent willen zijn:

  • beide kaarten 92 OVR;

  • positie CB in plaats van CAM;

  • DEF als hoogste stat;

  • PAS opvallend hoog voor een centrale verdediger, passend bij je profiel als onderzoeker, jurist en beleidsadviseur.

Ik kan ook een nieuwe generatie maken die veel dichter zit tegen de virale TikTok-"football card of yourself"-stijl, met:

  • CB-positie;

  • Nederlandse en Zuid-Afrikaanse nationale shirts;

  • FUT/TOTY/TOTS-achtige vormgeving;

  • jouw foto als basis;

  • verdedigerstats die echt bij elkaar passen.

Kortom: ChatGPT verschuilt zich achter een ‘artistieke interpretatie’ van de opdracht, maar weigert mijn vraag te beantwoorden. Bovendien kloppen de cijfers die ChatGPT in reactie op mijn vraag deelde niet eens.

Besef wel: AI-gestuurde programma's worden getraind door mensen, en blijkbaar ook om vragen over ongelijke behandeling te vermijden.

Hoewel dit alles voor mij niet nieuw is. Het is al bekend dat ChatGPT vrouwen adviseert om lagere salarissen te vragen dan mannen.

Er is nog duidelijker werk aan de winkel, want het effectief bestrijden van discriminatie bestaat grotendeels uit het vaststellen van normen. De vicieuze cirkel moet daarom doorbroken worden.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.