"Geef het aan als je ergens mee zit" is voor gediscrimineerden vaak lastiger dan men denkt. Want waarom zou iemand willen melden? Met het doel dat een situatie wordt veranderd, zodat dat niet meer voorkomt. En precies hier gaat het vaak fout. Een onderzoek van Movisie in samenwerking met het Verwey-Jonker Instituut liet deze wens zien, en gaf ook aanbevelingen over hoe het meldproces kan worden verbeterd.
Maar er zit meer. In mijn laatste enquête vroeg ik onder meer of de neurodivergente mensen zelf weten wat zij kunnen doen om onrecht tegen te gaan. Van de mensen die dat meestal wel weten, gaf echter ongeveer 60% van de mensen aan dat zij meestal níet krijgen wat ze nodig hebben als zij erom vragen. Het moment waarop neurodivergente mensen zich uitspreken tegen onrecht vormt vaak een kantelpunt: niet richting herstel of erkenning, maar richting verdere uitsluiting, escalatie en schade. Het uitspreken zelf wordt zelden gezien als een legitieme reactie op onrecht, maar eerder als bevestiging van bestaande vooroordelen over de neurodivergente persoon. Dit uit zich vaak in de vorm van micro-agressies, secundaire victimisatie (dat de reactie op de melding ook een vorm van onrecht is, zoals ontkenning van de schade, ontslag of stopzetten van een hulptraject) en epistemische onrechtvaardigheid (het standpunt van het slachtoffer wordt gezien als minder geloofwaardig dan die van de dader).
Het is belangrijk dat er laagdrempelige meldmogelijkheden worden geïmplementeerd, zodat neurodivergente mensen niet alleen melden bij ernstig strafbaar gedrag. Dat is ook weer zoiets: ik heb meermaals gezien in wetsvoorstellen om onrecht tegen te gaan dat het vaak onduidelijk is wanneer iets als zodanig onrecht gekwalificeerd moet worden, dat er actie ondernomen moet worden, zoals herstelopdrachten of strafrechtelijke veroordelingen. Ik vind het in dat opzicht ook niet raar dat de drempel om te melden vaak wordt verlaagd bij activiteiten als nagels lakken (onderzoek van het Radboudumc).
Verder moeten we er ook van bewust zijn dat het melden een groot risico met zich meebrengt, met name doordat onrecht vaak wordt gepleegd in gevallen waarin de dader een machtspositie heeft ten opzichte van het slachtoffer, en dus makkelijker kan reageren door weer onrecht te plegen.
Je uitspreken blijft, ondanks dat dit veel weerstand met zich mee kan brengen, belangrijk, en kan wel degelijk helpen. Zo is afgelopen jaar ten opzichte van het jaar daarvoor meer melding gedaan van huiselijk geweld. Volgens Veilig Thuis komt dit onder meer door de massale maatschappelijke aandacht zoals bij demonstraties, want hierdoor weten meer mensen Veilig Thuis te vinden en is het vertrouwen dat het probleem wordt herkend en dit tot vervolgstappen leidt, groter.
https://lnkd.in/eMJesmKN
Reactie plaatsen
Reacties